Экологиялық рұқсаттарды беру кезінде адам факторын жою үшін Қазақстанда Sfera-Control цифрлық жүйесі енгізілді. Ол табиғи ресурс пайдаланушының өмірлік циклін – рұқсат алудан бастап есептерді ұсынуға және мемлекеттік экологиялық бақылауды қамтиды. Бұл туралы ҚР Табиғи ресурстар және қоршаған орта министрлігі Цифрлық трансформация және жобаларды басқару департаментінің директоры Данна Оразқалиева мәлімдеді. Бұған дейін мемлекеттік инспекторлар экологиялық есептерді, соның ішінде қоршаған ортадағы ластаушы заттардың таралуын есептеуді қолмен жүргізетін, деді ол. Бұл процестерді цифрлық форматқа көшіру инспекторлардың жүктемесін 50%-ға азайтып, мемлекеттік қызмет көрсетуге кететін уақытты қысқартады. Табиғи ресурстарды пайдаланушылар экологиялық рұқсат алғаннан кейін мерзімді есеп беруді қамтамасыз етуге міндетті. Бұл деректерді жинау және жүйелеу үшін Қоршаған ортаның жай-күйі туралы Ұлттық деректер банкі жұмыс істейді. Көпфункционалды платформа экологиялық ақпаратты біріктіріп, мемлекет, қоғам және табиғи ресурстарды пайдаланушылардың өзара іс-қимылын қамтамасыз ететін «бір терезе» қағидаты бойынша жұмыс істейді. Бүгінгі таңда Қоршаған ортаның жағдайы туралы Ұлттық деректер банкі алты модульді қамтиды. Олардың ішінде автоматтандырылған мониторинг жүйесі, өндірістік экологиялық бақылау, қалдықтар мен көміртегі шығарындыларының мемлекеттік кадастры, сондай-ақ ластаушы заттардың шығарындылары мен тасымалдануының тізілімі бар. Қоршаған ортаны бақылаудың сапасы мен тиімділігін арттыру үшін жасанды интеллект модулі сынақ режимінде іске қосылды. Ұлттық деректер банкінің барлық экологиялық ақпараты негізінде «ЭкоАгент» AI құралы енгізілді. "Құрал барлық ақпаратты талдайды, шектеулерді көрсететін рұқсаттардан бұрын алынған деректерді салыстырады және оларды ресурс пайдаланушылар берген есептермен салыстырады және сәйкессіздіктер мен ауытқуларды анықтайды. Ал егер мұндай ауытқулар немесе сәйкессіздіктер анықталса, ол мемлекеттік инспекторға мәселе бар екендігі туралы сигнал беріп, ұсыныстар жібереді", - деді спикер. Естеріңізге сала кетейік, 2026 жылдың 9 қазанында Алматыда кеңседен елге дейін смарт инфрақұрылымға арналған PROFIT Infrastructure Day конференциясы өтеді.