Жасанды интеллект мамандықтардың мазмұнын, жұмыс процестерін және жұмыс берушілердің мамандарға қойылатын талаптарын өзгертеді. Қазақстанда бұл өзгерістер кадрларды даярлау және мемлекеттік жұмыспен қамту жүйесін дамыту кезінде ескеріледі. Мемлекет басшысы «Қазақстан жасанды интеллект дәуірінде: өзекті міндеттер және оларды цифрлық трансформация арқылы шешу» атты ел халқына Жолдауында цифрлық технологияларды меңгерген және АИ-мен жұмыс істеу дағдыларын меңгерген мамандарға сұраныстың артып келе жатқанын атап өтті. 2026 жыл Цифрландыру және жасанды интеллект жылы болып жарияланды. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі цифрлық құзыреттілікке, қайта даярлауға және жұмыс орындарын дәлірек таңдауға баса назар аудара отырып, жұмыспен қамту жүйесін еңбек нарығының жаңа талаптарына бейімдеуде. Жасанды интеллект, ең алдымен, кәдімгі операцияларды – мәтінді өңдеу және теру, деректерді енгізу, түзету және басқа типтік тапсырмаларды автоматтандыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, көптеген мамандықтарда жұмыс орындарының жойылуы туралы емес, жұмыстың мазмұны мен қажетті дағдыларды өзгерту туралы айтып отырмыз. AI есепшілер, инженерлер, дәрігерлер, мұғалімдер, сауда мамандары және басқа сала өкілдері үшін жұмыс құралына айналуда. Сонымен бірге қызметтің жаңа бағыттары мен жұмысшылардың біліктілігіне қойылатын талаптар пайда болады. Министрліктің бағалауы бойынша, 2035 жылға қарай Қазақстан экономикасына 2,9 миллион жаңа жұмысшы қажет болады. Сондықтан кадрларды дайындау кезінде өзгермелі еңбек нарығында сұранысқа ие болатын дағдыларды ескеру қажет. 2026 жылдың соңына дейін 600-ден астам көгілдір кәсіпті кәсіби стандарттармен қамту жоспарлануда. Олар сандық құзыреттер блогын қамтиды: AI құралдарын пайдалану, деректермен және BI аналитикасымен жұмыс істеу және киберқауіпсіздік негіздері. Колледждер мен жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламалары, сондай-ақ қайта даярлау бағдарламалары осы стандарттарға негізделетін болады, бұл мамандарды дайындау кезінде жұмыс берушілердің ағымдағы талаптарын ескеруге мүмкіндік береді. Цифрлық трансформацияның негізгі бағыттарының бірі жасанды интеллект негізінде цифрлық жұмыспен қамту қызметін құру болмақ. Жүйе білімі, тәжірибесі мен дағдыларын ескере отырып, азаматтың цифрлық профилін қалыптастырады. Осының негізінде АИ тұрғылықты жерін ескере отырып бос жұмыс орындарын таңдай алады, түйіндеме жасауға көмектеседі, ал егер қажетті құзыреттер жетіспесе, Skills Enbek платформасында оқытуды ұсына алады. Жұмыс, оқыту және қолдау ұсыныстары белсенді түрде, соның ішінде eGov Mobile жүйесіндегі push-хабарландырулар арқылы жасалады. Жүйе сонымен қатар жұмыс орнын жоғалту қаупін анықтауға және жеке қолдау шараларын таңдауға мүмкіндік береді. Пилоттық жоба Павлодар облысында іске қосылды. Оны 2026 жылдың соңына дейін бүкіл ел бойынша тарату жоспарлануда. Жұмыспен қамтудың цифрлық жүйесінің негізі Enbek.kz электронды еңбек биржасы болып қала береді, мұнда 900 мыңнан астам жұмыс беруші мен 3,3 миллионнан астам өтініш беруші тіркелген. Бүгінде жұмыс іздеп жүрген азаматтардың 91 пайызы, жұмыссыздардың 97 пайызы онлайн тіркеледі. 2026 жылы 547,7 мың адамды жұмыспен қамтуға жәрдемдесу жоспарлануда. Skills Enbek-те танымал құзыреттер бойынша онлайн оқыту 100 мыңға жуық адамды қамту жоспарлануда, тағы 500 мың студент жұмыс іздеу дағдыларын меңгереді. 100 мың оқушы Мансап платформасында кәсіптік бағдарлау диагностикасынан өтеді. Осылайша, АИ дамуы жеке жұмыс процестерін ғана емес, сонымен қатар персоналды оқыту және жұмыс іздеу тәсілдерін де өзгертеді. Жұмыспен қамту жүйесінің міндеті – еңбек нарығындағы өзгерістерді жедел есепке алу, азаматтарға сұранысқа ие мамандықтарды меңгеруге және лайықты жұмыс табуға көмектесу.