Қазақстанда 2026 жыл ресми түрде цифрландыру және жасанды интеллект жылының басталу кезеңі болып жарияланды. Ел аймақта бірінші болып AI және Цифрлық код туралы Заңды қабылдады, Alem.Cloud жеке суперкомпьютерін іске қосты және мемлекеттік басқаруға нейрондық желілерді белсенді түрде енгізуде. Елбасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Шанхайда өткен Дүниежүзілік AI конференциясына (WAIC 2026) қатысуы осы жұмыстың заңды жалғасы болды, онда Мемлекет басшысы «Қазақстан-Қытай цифрлық көпірін» салуды ұсынды, деп хабарлайды SteppeNews.kz. 20 миллионға жуық халқы бар Қазақстан өз басымдықтарын сақтай отырып, жасанды интеллектті дамытудағы Қытай тәжірибесін қалай тиімді пайдалана алады? Л.Н. атындағы Еуразия ұлттық университетінің Цифрлық ғылымдар және жасанды интеллект институтының директоры. осы мәселе бойынша өз пікірімен бөлісті. Гумилева Шахмаран Сейілов. Бүгінде Қазақстан терең технологиялық трансформацияны бастан өткеруде: мемлекеттік қызметтердің 90,4%-ы электронды форматқа көшірілді, eGov AI зияткерлік кеңесшісі 2 миллионнан астам сұранысты өңдеді. Президенттің бастамаларының бір бөлігі ретінде ел алгоритмдердің өзі үкімет шешімдерін қабылдауға көмектесетін GovTech 3.0 үлгісіне көшуде. Shanghai WAIC 2026 форумында Қазақстан мен Қытай 49 миллиард долларлық рекордтық тауар айналымына қол жеткізгенін және жасанды интеллект саласындағы ынтымақтастыққа дайын екендіктерін көрсетті. Институт директорының және жасанды интеллекттің айтуынша, цифрлық трансформация дәл институционалдық үлгіні түбегейлі қайта құрылымдауға негізделген: «Технологиялық платформаны қайта құрылымдаудың бүкіл жүйесі ең алдымен мемлекеттік басқаруға негізделген.Бүгінгі таңда бүкіл әлем цифрлық технологиялар мен жасанды интеллекттің серпінін бастан кешіруде.Әрине, бұл цифрлық трансформация әлемде мемлекеттік басқару платформасын мүмкін етеді. барлық шекараларды жою, сондықтан ынтымақтастық, өзара әрекеттесу, жаңа технологияларды алу аймақтағы барлық елдер үшін маңызды. «Технологиялық платформаны қайта құрылымдаудың бүкіл жүйесі ең алдымен мемлекеттік басқаруға негізделген.Бүгінгі таңда бүкіл әлем цифрлық технологиялар мен жасанды интеллекттің серпінін бастан кешіруде.Әрине, бұл жүйелер мемлекеттік басқаруда қолданылатын болады.Әлем өзгеруде, бүгінгі таңда цифрлық платформалар барлық шекараларды жоюға мүмкіндік береді. Сондықтан ынтымақтастық, өзара іс-қимыл, жаңа технологияларды алу аймақтағы барлық елдер үшін маңызды». 3 онжылдықта АИ саласында аграрлық экономикадан әлемдік көшбасшыға айналған Қытайдың тәжірибесін зерделей отырып, Қазақстан үшін өз мүмкіндіктеріне деген сенімді сақтау маңызды. Біздің еліміз БҰҰ-ның e-Gov әлемдік рейтингінде 24-ші орында және қазірдің өзінде технология доноры болып табылады. «Бүгінгі таңда Қазақстан өзін цифрландыру бойынша аймақтық көшбасшы ретінде көрсетеді, сондықтан біз де бөлісе аламыз. Ал, менің білуімше, біз Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне электронды үкімет бойынша тәжірибеміз бен жинақталған білімімізді беру туралы ұсыныс жасадық. Бұл үлкен ұшудың, ұлы қағидалардың, цифрлық әлемге жаңа көзқарастардың міндеті. Сондықтан біз үшін өте маңызды: Қытай жартылай аграрлы елден 30 жылда қалай жоғары дамыған технологиялық елге айналды». «Бүгінгі таңда Қазақстан өзін цифрландыру бойынша аймақтық көшбасшы ретінде көрсетеді, сондықтан біз де бөлісе аламыз. Ал, менің білуімше, біз Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне электронды үкімет бойынша тәжірибеміз бен жинақталған білімімізді беру туралы ұсыныс жасадық. Бұл үлкен ұшудың, ұлы қағидалардың, цифрлық әлемге жаңа көзқарастардың міндеті. Сондықтан біз үшін өте маңызды: Қытай жартылай аграрлы елден 30 жылда қалай жоғары дамыған технологиялық елге айналды». ЕҰУ сарапшысының негізгі тезисі – экономикалар ауқымындағы айырмашылық. 1,4 миллиард нарығы бар Қытай күрделі AI жүйелерін кең ауқымды орналастыруды қамтамасыз ете алады. 20 миллионға жуық халқы бар Қазақстанда бұл тәсілді тікелей көшірудің тиімді болуы екіталай. Сондықтан отандық мемлекеттік басқарудағы жасанды интеллект еліміздің ерекшеліктерін ескеретін нақты мәселелерді шешуі керек. «Қытай экономикасын қуатымен, әлеуетімен, нарық көлемімен Қазақстанмен салыстыруға келмейді. Біз шағын мемлекетпіз, халық тығыздығы төмен, саны да онша көп емес. Бірдеңе өндірсең де, шағын елде кез келген өнімнің өзіндік құны мен үлесі әрқашан жоғары болады. Сондықтан Қазақстан ұлттық құзыреттеріміз бар жерде өзін айқын көрсетуі керек. Бұл – біздің минералдық ресурстар, шикізатты терең өңдеу, ауыл шаруашылығы саласы және адами капитал». «Қытай экономикасын қуатымен, әлеуетімен, нарық көлемімен Қазақстанмен салыстыруға келмейді. Біз шағын мемлекетпіз, халық тығыздығы төмен, саны да онша көп емес. Бірдеңе өндірсең де, шағын елде кез келген өнімнің өзіндік құны мен үлесі әрқашан жоғары болады. Сондықтан Қазақстан ұлттық құзыреттеріміз бар жерде өзін айқын көрсетуі керек. Бұл – біздің минералдық ресурстар, шикізатты терең өңдеу, ауыл шаруашылығы саласы және адами капитал». Қытайдың мысалы технологиялық шындықтардың қаншалықты тез өзгеретінін көрсетеді. Салыстырмалы түрде қысқа мерзім ішінде ел автомобиль өнеркәсібі, микроэлектроника және цифрлық қызметтерді дамыту бойынша әлемдік көшбасшылардың біріне айналды. AI Goverance 500 және alem.ai орталығы сияқты ауқымды HR бастамаларын жүзеге асырып жатқан Қазақстан адами капиталды дамытуға да көңіл бөлуде. Шектеулі ішкі нарық жағдайында елдің бәсекелестік артықшылығы жоғары білікті мамандар, жоғары сапалы оқыту және өзіндік технологиялық шешімдерді жасау мүмкіндігі болуы мүмкін. «Көлік нарығын қараңыз, не болды - олар көшбасшы болды. Яғни, үйренетін, қабылдайтын нәрсе бар, бірақ еліміз үшін ең бастысы – адами капитал. Біздің халық өте креативті, тез бейімделеді. Бұл біздің артықшылығымыз. Енді біздің адами капиталымыз, инновацияларымыз осы ірі экономикаларға – Қытайға, Ресейге, БРИКС елдеріне жетуі керек. Бізде үлкен әлеует бар, сондықтан оны қазір тезірек жасау керек». «Көлік нарығын қараңыз, не болды - олар көшбасшы болды. Яғни, үйренетін, қабылдайтын нәрсе бар, бірақ еліміз үшін ең бастысы – адами капитал. Біздің халық өте креативті, тез бейімделеді. Бұл біздің артықшылығымыз. Енді біздің адами капиталымыз, инновацияларымыз осы ірі экономикаларға – Қытайға, Ресейге, БРИКС елдеріне жетуі керек. Бізде үлкен әлеует бар, сондықтан оны қазір тезірек жасау керек». Қазақстанда қазірдің өзінде жасанды интеллектті дамытудың базалық инфрақұрылымы қалыптасып жатыр. Ірі деректер орталықтарын құру жобалары іске асырылуда, суперкомпьютерлік инфрақұрылым дамып келеді, әлемнің жетекші технологиялық компанияларымен ынтымақтастық кеңейіп келеді. Бұл мемлекеттік басқарудың цифрлық трансформациясы үшін берік негіз жасайды. Келесі материал: Атыраулық оқушы қыздар туған қаласына жаңа лотос алқаптарын қалай сыйлады